Ανδρέας Ευαγόρου (BSc, MSc)

Personal Trainer &

Group Exercise Leader of Saturday’s Exercise Brunch

E-mail: Fitness.ae@gmail.com

 

Τι είναι η Λειτουργική Προπόνηση; (FunctionalTraining)

Από το 2000 και μετά, η λειτουργική προπόνηση αποτελεί αντικείμενο έλξης για την παγκόσμια κοινότητα του Fitness. Ειδικά στον τομέα του PersonalTraining αλλά και στην ομαδική άσκηση αποτελεί ένα από τα πιο πρωτότυπα μοντέλα άσκησης για το κοινό και τους επαγγελματίες του χώρου.

Τι είναι όμως η λειτουργική προπόνηση;

Η λειτουργική προπόνηση είναι μια μεθοδολογία η οποία χρησιμοποιείται για να οδηγήσει ένα ασκούμενο σε πιο εξελιγμένες μορφές άσκησης προετοιμάζοντας τον έτσι για πιο πολυσύνθετες ανάγκες κίνησης και δραστηριότητες που μπορεί να συναντήσει στον αθλητισμό ή στην καθημερινότητά του. Η λειτουργική προπόνηση μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα την βελτίωση της κινητικότητας ενός ασκουμένου και να μεγιστοποιήσει την απόδοσή του με αποτέλεσμα να επιτύχει τους στόχους του πιο ασφαλής.

Το ασκησιολόγιο της λειτουργικής προπόνησης αφορά ολόκληρο το σώμα και αποφεύγει τις συγκεντρωτικές ασκήσεις που απομονώνουν μια άρθρωση. Σε αντίθεση περιλαμβάνει πολυαρθρικές ασκήσεις που αναγκάζουν πολλές μυικές ομάδες να δουλεύουν ταυτόχρονα, και πρότυπα κίνησης βασισμένα σε τρία επίπεδα: το εγκάρσιο, το μετωπιαίο και το οβελιαίο. Μπορεί να εκτελεστεί με το σωματικό βάρος του ασκουμένου ή και με διάφορα φορητά όργανα (μπάρες, αλτήρες, kettlebells, TRX κ.α) και μπορεί να εφαρμοστεί τόσο σε κλειστό όσο και σε ανοικτό χώρο.

Παρόλο που οι συγκεντρωτικές ασκήσεις μπορεί να προσφέρουν περισσότερη αύξηση στο μέγεθος των μυών, δεν μπορούν να προσφέρουν τα μέγιστα ερεθίσματα όπως η λειτουργική προπόνηση, με σκοπό να επιτευχθεί η μέγιστη απόδοση. Είναι βασισμένη στην θεωρία ότι το σώμα γνωρίζει κινήσεις και όχι μύες. Η λειτουργική προπόνηση μπορεί να προσφέρει μια ολοκληρωμένη προσέγγιση στην δύναμη, την ισορροπία, τον συντονισμό, και την ευλυγισία του ασκουμένου. Για να ξεκαθαρίσουμε κάτι όμως: Δεν υπάρχει άσκηση στην γυμναστική, ακόμη και στις συγκεντρωτικές ασκήσεις, που δεν είναι λειτουργική. Ο βαθμός της λειτουργικότητας διαφέρει. Π.χ το βαθύ κάθισμα (squat) έχει μεγαλύτερο βαθμό λειτουργικότητας από τις εκτάσεις τετρακέφαλων στο μηχάνημα (legextension).

Ο σκοπός της λειτουργικής προπόνησης είναι να προπονεί με κινήσεις οι οποίες ένα άτομο συναντά στην καθημερινότητά του και να ενισχύει το νευρομυικό σύστημα το οποίο παίζει σημαντικό ρόλο κατά την διάρκεια που το σώμα βρίσκεται σε κίνηση.

Η λειτουργική προπόνηση εφαρμόζεται τόσο σε ατομικά όσο και σε ομαδικά προγράμματα κυκλικής, διαλειματικής ή μεταβολικής προπόνησης. Επίσης μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε συνδυασμό με την ενδυνάμωση ενός ασκούμενου σε αυτόνομες προπονητικές μονάδες.

Τα πλεονεκτήματα της λειτουργικής προπόνησης είναι

· Μεγάλη ποικιλία ασκήσεων

· Εκτελείται και στα τρία επίπεδα κίνησης

· Προκαλεί μεγαλύτερη θερμιδική δαπάνη

· Προπονεί την κίνηση

· Είναι πιο ευχάριστη και διασκεδαστική

· Προσφέρεται για ατομικά και ομαδικά προγράμματα

· Απαιτεί περισσότερη νευρομυική ενεργοποίηση

· Επιδέχεται αλλαγής στην ταχύτητα κίνησης και εκτέλεσης

· Αυξάνει την ιδιοδεκτικότητα και την κιναίσθηση

Οδηγούμαστε λοιπόν στο συμπέρασμα ότι η λειτουργική προπόνηση δεν είναι ακόμα ένα trend της εποχής μας. Μπορεί να οδηγήσει ένα ασκούμενο σε διαφορετικά μονοπάτια της γυμναστικής πολύ πιο διαφορετικά από ότι ήταν συνηθισμένος, βελτιώνοντας την ιδιοδεκτικότητά του και κάνοντάς τον να έχει μια πιο πλήρη επίγνωση του σώματός του σε τρισδιάστατο επίπεδο, καλύτερη μυική ισορροπία και σταθερότητα των αρθρώσεων του. Αποτέλεσμα όλων αυτών των προτερημάτων, το σώμα γίνεται πιο ανθεκτικό και έτοιμο να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις της καθημερινότητας μειώνοντας έτσι τις πιθανότητες για τυχών τραυματισμούς.

Θα συνιστούσα ανεπιφύλακτα να εφαρμόσετε τις αρχές της λειτουργικής προπόνησης στο καθημερινό σας πρόγραμμα εκγύμνασης, πάντα με την βοήθεια και την καθοδήγηση ενός ΠΤΥΧΙΟΥΧΟΥ γυμναστή ακολουθώντας βεβαίως την αρχή της εξατομίκευσης.

Πηγές: Mpatrakoulis & Fatouros scienceweb 2012, Κέλλης 2004, bosu.com, trxtraining.com.