Η Κύπρος έστειλε οκτώ τζουντόκα στους 23ους Κοινοπολιτειακούς Αγώνες. Επέστρεψαν με επτά μετάλλια, το μοναδικό χρυσό της αποστολής και ένα ερώτημα που ο κυπριακός αθλητισμός οφείλει τώρα να απαντήσει.
Κυπριακό τζούντο: Επτά μετάλλια στη Γλασκώβη και η νέα εποχή που έρχεται
Ρεπορτάζ και ανάλυση: Πάρις Ι. Ανδρέου / ActionINSports — Γλασκώβη
Υπάρχει ένας αριθμός που περιγράφει τη Γλασκώβη καλύτερα από κάθε πίνακα μεταλλίων.
Οκτώ.
Τόσοι ήταν οι τζουντόκα της κυπριακής αποστολής — έξι άνδρες και δύο γυναίκες, σε μια συνολική αποστολή 36 αθλητών. Το τζούντο κάλυπτε λιγότερο από το ένα τέταρτο της ομάδας.
Επτά από τους οκτώ γύρισαν με μετάλλιο.
Ο όγδοος, ο Αρίστος Μιχαήλ, έχασε τον μικρό τελικό των -100 κιλών — από τον συμπατριώτη του Γεώργιο Κρουσανιωτάκη. Δηλαδή ούτε αυτός βρέθηκε εκτός διεκδίκησης· βρέθηκε απέναντι σε Κύπριο.
Αυτό δεν είναι καλή διοργάνωση. Είναι κάτι διαφορετικό.
Το κυπριακό τζούντο είναι σήμερα το βαθύτερο ολυμπιακό πρόγραμμα που διαθέτει η χώρα — και η στιγμή του είναι τώρα.
Η αριθμητική
Το τελικό ισοζύγιο του τζούντο στους XXIII Κοινοπολιτειακούς Αγώνες:
Χρυσό
- Γιάννης Αντωνίου, +100 κιλά
Αργυρά
- Γεώργιος Μπαλαρτζισβίλι, -66 κιλά
- Σοφία Ασβεστά, -52 κιλά
Χάλκινα
- Πέτρος Χριστοδουλίδης, -66 κιλά
- Οδυσσέας Γεωργάκης, -81 κιλά
- Γεώργιος Κρουσανιωτάκης, -100 κιλά
- Ζανέτ Μηχαηλίδου, -78 κιλά
Επτά μετάλλια συνολικά. Η Κύπρος τερμάτισε τη διοργάνωση με 12 μετάλλια και 14η θέση στον πίνακα. Το τζούντο υπέγραψε τα επτά από τα δώδεκα — και το μοναδικό χρυσό της χώρας.
Τα υπόλοιπα πέντε ήρθαν από την ενόργανη γυμναστική (δύο αργυρά του Μάριου Γεωργίου στο δίζυγο και στο μονόζυγο, χάλκινο του Νεόφυτου Κυριάκου στο άλμα) και τον στίβο (αργυρό του Ιωσήφ Κεσίδη στη σφυροβολία, χάλκινο του Μίλαν Τραΐκοβιτς στα 110 μέτρα με εμπόδια).
Το άθλημα που αποτελούσε το 22% της αποστολής παρήγαγε το 58% των μεταλλίων.
Το είχε πει από πριν
Στις 14 Ιουλίου, στην αίθουσα «Ευ Αγωνίζεσθαι» του Ολυμπιακού Μεγάρου, ο Σώτος Τρικωμίτης — Αντιπρόεδρος της Κυπριακής Ολυμπιακής Επιτροπής και Πρόεδρος της Παγκύπριας Ομοσπονδίας Τζούντο — μίλησε για την ομάδα που ετοιμαζόταν να ταξιδέψει.
Είπε ότι ήταν η δυνατότερη ομάδα που είχε παρουσιάσει ποτέ η Ομοσπονδία σε αντίστοιχη διοργάνωση, και ότι αν αγωνίζονταν σύμφωνα με τις δυνατότητές τους θα έφερναν σημαντικές διακρίσεις και μετάλλια.
Δεκαεννιά μέρες αργότερα, στο SEC Centre, η πρόβλεψη έχει επιβεβαιωθεί.
Τι σημαίνει — και τι δεν σημαίνει
Εδώ χρειάζεται ειλικρίνεια, γιατί χωρίς αυτήν η επιτυχία υποτιμάται αντί να στηριχθεί.
Το τζούντο της Κοινοπολιτείας δεν είναι το τζούντο του κόσμου. Στη Γλασκώβη δεν αγωνίστηκαν Ιαπωνία, Γαλλία, Γεωργία, Κορέα, Βραζιλία, Ουζμπεκιστάν, Ιταλία, Ολλανδία, Αζερμπαϊτζάν, Κοζακστάν, Γερμανία — δηλαδή, σχεδόν όλες οι δυνάμεις που ορίζουν το άθλημα σε Ολυμπιακό επίπεδο. Ένα χάλκινο στους Κοινοπολιτειακούς και ένα χάλκινο σε Grand Slam δεν είναι το ίδιο πράγμα, και ο καθένας μέσα στο τατάμι το ξέρει.
Αυτό, όμως, δεν ακυρώνει τίποτα. Απλώς αλλάζει το ερώτημα.
Το ερώτημα δεν είναι «πόσο δυνατοί ήταν οι αντίπαλοι». Είναι: πώς μια χώρα 900.000 κατοίκων στέλνει οκτώ τζουντόκα σε επτά διαφορετικές κατηγορίες και βγάζει επτά μεταλλιούχους;
Η απάντηση δεν είναι η τύχη. Είναι το βάθος. Δύο Κύπριοι στον ημιτελικό των -66. Δύο Κύπριοι στον μικρό τελικό των -100. Μετάλλια και στα δύο φύλα. Μετάλλια από τα -52 μέχρι τα +100. Αυτό δεν το φτιάχνεις σε έναν κύκλο· το φτιάχνεις σε μια δεκαετία δουλειάς σε συλλόγους, με προπονητές που κρατούν αθλητές μέσα στο άθλημα αντί να τους χάνουν στα 18.
Γιατί αυτή είναι η στιγμή του τζούντο
Καμία άλλη κυπριακή ομοσπονδία δεν έχει σήμερα αυτό που έχει το τζούντο: βάθος.
Ο στίβος έχει κορυφαίους μεμονωμένους αθλητές. Η ενόργανη έχει τον Μάριο Γεωργίου. Η ιστιοπλοΐα έχει τον Παύλο Κοντίδη, που στο Παρίσι 2024 κατέκτησε το αργυρό — το δεύτερο ολυμπιακό μετάλλιο της καριέρας του. Αυτά είναι κορυφές, και είναι πολύτιμες.
Το τζούντο δεν έχει κορυφή. Έχει πλάτος.
Επτά μεταλλιούχοι σε επτά διαφορετικές κατηγορίες, από τα -52 μέχρι τα +100, άνδρες και γυναίκες. Δύο Κύπριοι στον ίδιο ημιτελικό των -66. Δύο Κύπριοι στον ίδιο μικρό τελικό των -100. Ένας αθλητής με μετάλλιο σε Grand Prix του διεθνούς κυκλώματος.
Και, κυρίως, ολυμπιακή παρουσία που έχει ήδη δοκιμαστεί: στο Παρίσι 2024 η Σοφία Ασβεστά πέρασε στη φάση των «16» των -52 κιλών νικώντας τη Σουμίγια Ιραουί από το Μαρόκο, και τερμάτισε ένατη. Δεν ήταν συμμετοχή γοήτρου. Ήταν αγώνας κερδισμένος σε ολυμπιακό ταμπλό.
Αυτό δεν είναι ταλέντο μιας γενιάς. Είναι δομή.
Το ερώτημα, επομένως, δεν είναι πλέον αν το κυπριακό τζούντο μπορεί να παράγει αθλητές διεθνούς επιπέδου — το έχει αποδείξει σε τρία διαφορετικά επίπεδα. Το ερώτημα είναι αν θα του δοθούν τα μέσα να το κάνει ξανά.
Η νέα εποχή — υπό όρους
Η Γλασκώβη έδωσε στο κυπριακό τζούντο κάτι που δεν είχε ποτέ: ορατότητα.
Ο εθνικός ύμνος ακούστηκε στην αρένα. Ο σημαιοφόρος της τελετής λήξης ήταν τζουντόκα. Το άθλημα βγήκε από τη σελίδα των «άλλων σπορ» και μπήκε στα πρωτοσέλιδα. Για μια γενιά παιδιών που είδε τον Γιάννη Αντωνίου στο βάθρο, το τζούντο μόλις έγινε επιλογή.
Το αν αυτό θα γίνει «νέα εποχή στον κυπριακό ολυμπιακό αθλητισμό» ή θα μείνει «μια πολύ καλή εβδομάδα του 2026» κρίνεται από τρία πράγματα, και κανένα δεν εξαρτάται από τους αθλητές:
Πρώτον, η χρηματοδότηση πρέπει να ακολουθήσει το αποτέλεσμα. Η συνολική επένδυση της ΚΟΕ για ολόκληρη την αποστολή των 36 αθλητών προσέγγισε τις 100 χιλιάδες ευρώ, με επιπλέον 27 χιλιάδες από το πρόγραμμα Team Preparation Grant της Commonwealth Sport, μοιρασμένα σε πέντε Ομοσπονδίες και την ΚΕΠΕ. Αυτά είναι νούμερα διοργάνωσης, όχι νούμερα τετραετούς προγράμματος. Το τζούντο απαιτεί διεθνή αγωνιστική δράση — και η κατάταξη κερδίζεται σε Grand Prix και Grand Slam, όχι στη Λευκωσία.
Δεύτερον, ο δρόμος για το Λος Άντζελες περνά από την παγκόσμια κατάταξη της IJF. Η ολυμπιακή πρόκριση στο τζούντο δεν δίνεται με ένα καλό τουρνουά· χτίζεται σε δύο χρόνια βαθμών, ταξιδιών και συνέπειας. Το επόμενο μεγάλο τεστ αυτής της ομάδας δεν είναι μια πολυαθλητική διοργάνωση — είναι το Ευρωπαϊκό και το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα.
Τρίτον, η βάση πρέπει να πάρει το μερίδιό της. Επτά μεταλλιούχοι σημαίνει επτά ιστορίες που μπορούν να γεμίσουν συλλόγους. Αν οι εγγραφές δεν αυξηθούν την επόμενη σεζόν, η επιτυχία θα έχει μείνει στο ράφι.
Ο διάδρομος
Στη mixed zone του SEC Centre, μετά τον τελευταίο αγώνα, δεν υπήρχαν πίνακες μεταλλίων. Υπήρχαν αθλητές που κάθονταν στο πάτωμα, προπονητές που δεν έβρισκαν λόγια, και αγκαλιές που κράτησαν περισσότερο απ’ όσο συνηθίζεται.
Η Κύπρος πήγε στη Γλασκώβη με οκτώ τζουντόκα και μια δήλωση αισιοδοξίας.
Γύρισε με επτά μετάλλια και μια υποχρέωση.
Το ActionINSports κάλυψε επιτόπου τους XXIII Κοινοπολιτειακούς Αγώνες της Γλασκώβης ως διαπιστευμένο μέσο. Προηγούμενες καλύψεις: Τόκιο 2021, Μπέρμιγχαμ 2022, Παρίσι 2024.
