young muscular athlete is at the start of the treadmill at the stadium

Αρχίζοντας, με τον όρο ευκαμψία, εννοούμε το κινητικό εύρος της άρθρωσης. Καλή ευκαμψία, χαρακτηρίζεται η άρθρωση που έχει φυσιολογικό κινητικό πλάτος σε ενεργητικές και παθητικές κινήσεις. Αν το σύνολο των αρθρώσεων ενός ατόμου, χαρακτηρίζεται από καλή ευκαμψία, τότε αυτό ισχύει και εν γένει για ολόκληρο το σώμα του.

Οι  κύριοι παράγοντες που επηρεάζουν την  κινητικότητα των αρθρώσεων είναι:

  • Η κατασκευή της άρθρωσης
  • Τα στοιχεία της άρθρωσης, κυρίως οι τένοντες και οι σύνδεσμοι που την υποστηρίζουν
  • Η ικανότητα διάτασης των μυών, που ενεργούν σε αυτή

Δευτερεύοντες παράγοντες που επηρεάζουν την κινητικότητα των αρθρώσεων, είναι το φύλο και η ηλικία – γήρανση.

Όσον αφορά την σχέση της ευκαμψίας, με την βελτιστοποίηση της αθλητικής απόδοσης, στους αθλητές, επηρεάζει θετικά την επιδέξια εκτέλεση και τον συντονισμό των κινήσεων, καθώς και την βιομηχανική ακρίβεια των αγωνιστικών κινήσεων. Εκτός αυτού, επιτρέπει την εφαρμογή δυνάμεων σε μεγαλύτερο κινητικό εύρος, για μεγαλύτερη χρονική διάρκεια.

Γενικά η ευκαμψία, επηρεάζει έμμεσα όλες τις ικανότητες της φυσικής μας κατάστασης: αντοχή, μυϊκή δύναμη και ισχύ, ταχύτητα και τεχνική.

Στην αντοχή, το φυσιολογικό κινητικό πλάτος των κινήσεων επιτρέπει την ανεμπόδιστη εκτέλεση τους, συμβάλλοντας αποτελεσματικά στη δρομική οικονομία και τη μικρότερη δαπάνη ενέργειας.

Στη μυϊκή δύναμη, η καλή ευκαμψία συμβάλλει στην εφαρμογή της μέγιστης ικανότητας δύναμης σε ένα μεγαλύτερο λειτουργικό επίπεδο, διαμέσου του μεγαλύτερου κινητικό εύρους της άρθρωσης.

Στην μυική ισχύ κατά τα άλματα, η καλή ευκαμψία συμβάλλει διαμέσου της καλύτερης επαφής των πελμάτων στο έδαφος και της εκμετάλλευσης της ιδιότητας της προδιάτασης των μυικών ομάδων που συντείνουν στο άλμα.

Όσον αφορά την ταχύτητα κίνησης (ιδιαίτερα των οπίσθιων μηριαίων), το φυσιολογικό εύρος κίνησης επιτρέπει μεγαλύτερο μήκος διασκελισμού και εφαρμογή προδιάτασης μεγαλύτερης διάρκειας.

Επιπρόσθετα, στην ικανότητα τεχνικής, η ευκαμψία ευνοεί και στην εκτέλεση των κινητικών ενεργειών με τη μεγαλύτερη δυνατή ευκολία, ακρίβεια, επιδεξιότητα και αρμονία, διαμέσου της ελευθερίας, της πλαστικότητας και του συντονισμού των κινήσεων στη σχέση αγωνιστών-ανταγωνιστών μυών.

Αντιθέτως, η δυσκαμψία, μπορεί να επηρεάσει αρνητικά το συντονισμό των κινήσεων και τις κινητικές προσπάθειες που απαιτούν δεξιότητα. Εκτός αυτού, μειώνει την ικανότητα για ατομική επίδοση και γενικά επιδρά αρνητικά στην ικανότητα μυικής αίσθησης διαμέσου της κιναισθησίας των αρθρώσεων. Η βράχυνση των ανταγωνινστών μυών μιας άρθρωσης ή μιας σειράς αρθρώσεων, μπορεί να επηρεάσει μακροχρόνια τη σωστή στάση του σώματος ή ακόμα και το σχήμα κίνησης των μελών του σώματος. Άτομα δύσκαμπτα, συχνά παραπονιούνται για μυοσκελετικούς πόνους. π.χ  η βράχυνση των οπίσθιων μηριαίων μπορεί να μειώσει το μήκος του διασκελισμού όπως και να μεταβάλει το σχήμα κίνησης της λεκάνης όταν κατά τη βάδιση αυξάνεται το μήκος του διασκελισμού. Η βράχυνση των λαγονοψοϊτων μπορεί να στρέψει τη λεκάνη προς τα εμπρός, συμβάλλοντας στη δημιουργία λόρδωσης. Επιπρόσθετα, βραχύνσεις στους ραχιαίους μύες, στους λαγονοψοϊτες και στους οπίσθιους μηριαίους, σε συνδυασμό με μειωμένη δύναμη στους κοιλιακούς, μπορεί να ευθύνονται για πόνους στην οσφυική μοίρα της σπονδυλικής στήλης.

Συμπερασματικά, ανεξαρτήτως φύλου, ηλικίας και προϋπάρχουσας φυσικής κατάστασης, τα προγράμματα ευκαμψίας θα πρέπει να είναι πάντοτε αναπόσπαστο μέρος της προπονητικής μονάδας του κάθε ασκούμενου. Με αυτό τον τρόπο, τα προγράμματα μπορεί να λειτουργήσουν και σαν παράγοντας πρόληψης μυοσκελετικών προβλήματων και τραυματισμών, γεγονός που αφορά όχι μόνο τους αθλητές αλλά όλους μας.

 

Κελελής Στέλιος BSc, MSc

Balance Fitness Center

 

 

Βιβλιογραφία

Μανδρούκας Κ.: Μυικές διατάσεις, Θεσσαλονίκη, 1985

Ζάκας Α.: Η ευκαμψία και η βελτίωση της, Θεσσαλονική,2003

American College of Sports Medicine: Guidelines for exercise testing and prescription, 1995