ΛΕΜΕΣΟΣ — Την ώρα που η κυπριακή αποστολή των 36 αθλητών μπαίνει στη μάχη των 23ων Κοινοπολιτειακών Αγώνων της Γλασκώβης, αξίζει μια ματιά πίσω στον χρόνο — σε μια διαδρομή σχεδόν μισού αιώνα, που ξεκίνησε το 1978 στο Έντμοντον του Καναδά και έχει αποφέρει μέχρι σήμερα 64 μετάλλια: 25 χρυσά, 16 αργυρά και 23 χάλκινα. Για μια χώρα του ενός εκατομμυρίου κατοίκων, απέναντι σε αθλητικές υπερδυνάμεις όπως η Αυστραλία, η Αγγλία, ο Καναδάς και η Ινδία, ο απολογισμός αυτός συνιστά ένα από τα πιο αξιοσημείωτα κεφάλαια του κυπριακού αθλητισμού.
Από το Έντμοντον στο Όκλαντ: Η αφετηρία και το πρώτο χρυσό
Η Κύπρος συμμετέχει στους Κοινοπολιτειακούς Αγώνες από το 1978, τέσσερα μόλις χρόνια μετά την ίδρυση της Κυπριακής Ολυμπιακής Επιτροπής (1974), η οποία αναγνωρίστηκε επίσημα από τη Διεθνή Ολυμπιακή Επιτροπή τον Απρίλιο του 1979. Οι δύο πρώτες συμμετοχές, στο Έντμοντον το 1978 και στο Μπρίσμπεϊν το 1982, έκλεισαν χωρίς μετάλλιο — αλλά έβαλαν τα θεμέλια.
Η μεγάλη στιγμή ήρθε το 1990 στο Όκλαντ της Νέας Ζηλανδίας. Ο Μάριος Χατζηανδρέου, με άλμα στα 16,95 μέτρα στο τριπλούν — επίδοση που αποτέλεσε και ρεκόρ αγώνων — χάρισε στην Κύπρο το πρώτο της χρυσό μετάλλιο, αφήνοντας στη δεύτερη θέση έναν αθλητή που λίγα χρόνια αργότερα θα γινόταν ο κάτοχος του παγκόσμιου ρεκόρ: τον Βρετανό Τζόναθαν Έντουαρντς. Στην ίδια διοργάνωση, ο Γεώργιος Σακέλλης πρόσθεσε αργυρό στο σκιτ, εγκαινιάζοντας τη μακρά και γόνιμη σχέση της κυπριακής σκοποβολής με το κοινοπολιτειακό βάθρο.
Οι πρωταγωνιστές: Γεωργίου, Αχιλλέως και οι «χρυσές» γενιές
Στην κορυφή του πίνακα των Κυπρίων πολυνικών βρίσκεται ο Μάριος Γεωργίου, ο αθλητής παγκόσμιας κλάσης της ενόργανης γυμναστικής, με επτά μετάλλια (2 χρυσά, 5 χάλκινα) — τα περισσότερα ατομικά μετάλλια Κύπριου αθλητή στην ιστορία της διοργάνωσης. Ο «πιο χρυσός» πρωταθλητής μας, ωστόσο, είναι ο σκοπευτής Γιώργος Αχιλλέως: έξι μετάλλια στο σκιτ, εκ των οποίων τα πέντε χρυσά, μοιρασμένα σε τέσσερις διαδοχικές διοργανώσεις (2006–2018) — ασύγκριτο δείγμα σταθερότητας και διάρκειας στο υψηλότερο επίπεδο.
Ξεχωριστή θέση στην ιστορία κατέχουν και οι γυναίκες της γυμναστικής: η Χρυσταλλένη Τρικωμίτη σάρωσε στο Νέο Δελχί το 2010 με δύο χρυσά, ένα αργυρό και δύο χάλκινα στη ρυθμική, ενώ η Διαμάντω Ευριπίδου υπήρξε το πρόσωπο της ιστορικής Χρυσής Ακτής του 2018, με τέσσερα χρυσά (συμπεριλαμβανομένου του ομαδικού με τις Ελένη Έλληνα και Βικτώρια Σκιττίδη), ένα αργυρό και ένα χάλκινο.
Χρυσή Ακτή 2018: Η κορυφαία διοργάνωση όλων των εποχών
Ο απολογισμός ανά διοργάνωση αποκαλύπτει μια σταθερά ανοδική πορεία με αποκορύφωμα τη Χρυσή Ακτή της Αυστραλίας το 2018: 14 μετάλλια, εκ των οποίων 8 χρυσά — επίδοση-ρεκόρ που δύσκολα θα ξεπεραστεί. Ακολουθούν το Νέο Δελχί 2010 και το Μπέρμιγχαμ 2022 με 11 μετάλλια έκαστο, και η Γλασκώβη 2014 με 8. Στο Μπέρμιγχαμ, τα χρυσά ήρθαν από τον Ηλία Γεωργίου στο μονόζυγο και τον Γεώργιο Μπαλαρτζισβίλι στο τζούντο (-66κ.) — το πρώτο χρυσό της Κύπρου στο άθλημα.
| ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ | ΧΡΥΣΑ | ΑΡΓΥΡΑ | ΧΑΛΚΙΝΑ | ΣΥΝΟΛΟ |
| 1978 Έντμοντον | 0 | 0 | 0 | 0 |
| 1982 Μπρίσμπεϊν | 0 | 0 | 0 | 0 |
| 1990 Όκλαντ | 1 | 1 | 0 | 2 |
| 1994 Βικτόρια | 2 | 1 | 2 | 5 |
| 1998 Κουάλα Λουμπούρ | 1 | 1 | 1 | 3 |
| 2002 Μάντσεστερ | 2 | 1 | 1 | 4 |
| 2006 Μελβούρνη | 3 | 1 | 2 | 6 |
| 2010 Νέο Δελχί | 4 | 3 | 4 | 11 |
| 2014 Γλασκώβη | 2 | 4 | 2 | 8 |
| 2018 Χρυσή Ακτή | 8 | 1 | 5 | 14 |
| 2022 Μπέρμιγχαμ | 2 | 3 | 6 | 11 |
| ΣΥΝΟΛΟ | 25 | 16 | 23 | 64 |
Ανά άθλημα: Η κυριαρχία της σκοποβολής και της γυμναστικής
Η κατανομή των μεταλλίων ανά άθλημα αναδεικνύει τους δύο μεγάλους «τροφοδότες» του κυπριακού βάθρου: τη σκοποβολή με 21 μετάλλια (11 χρυσά) και τη γυμναστική — ρυθμική και ενόργανη — με 28 συνολικά (15 και 13 αντίστοιχα). Ακολουθεί ο στίβος με 8 μετάλλια (1-4-3), επίδοση που, δεδομένου του επιπέδου του κοινοπολιτειακού στίβου — με δυνάμεις όπως η Τζαμάικα, η Κένυα, η Αυστραλία, η Αγγλία, ο Καναδάς, η Νότια Αφρική και η Νιγηρία να τον καθιστούν σχεδόν… Ολυμπιακούς Αγώνες — αξίζει να χαρακτηριστεί ως υπεραπόδοση.
| ΑΘΛΗΜΑ | ΧΡΥΣΑ | ΑΡΓΥΡΑ | ΧΑΛΚΙΝΑ | ΣΥΝΟΛΟ |
| Σκοποβολή | 11 | 5 | 5 | 21 |
| Γυμναστική Ρυθμική | 6 | 4 | 5 | 15 |
| Γυμναστική Ενόργανη | 5 | 1 | 7 | 13 |
| Στίβος | 1 | 4 | 3 | 8 |
| Τζούντο | 1 | 2 | 0 | 3 |
| Άρση Βαρών | 1 | 0 | 0 | 1 |
| Πάλη | 0 | 0 | 2 | 2 |
| Πυγμαχία | 0 | 0 | 1 | 1 |
| ΣΥΝΟΛΟ | 25 | 16 | 23 | 64 |
Το στοίχημα της Γλασκώβης 2026
Τα δεδομένα αυτά κάνουν την πρόκληση της Γλασκώβης 2026 ακόμη μεγαλύτερη: στο περιορισμένο πρόγραμμα των 10 αθλημάτων της φετινής διοργάνωσης δεν περιλαμβάνονται ούτε η σκοποβολή ούτε η ρυθμική γυμναστική — τα δύο αθλήματα που έχουν χαρίσει στην Κύπρο 36 από τα 64 μετάλλιά της, δηλαδή περισσότερα από τα μισά. Το βάρος πέφτει πλέον στην ενόργανη γυμναστική, τον στίβο, το τζούντο, την κολύμβηση και την άρση βαρών — εκεί όπου η Κύπρος θα κληθεί να αποδείξει ότι η κοινοπολιτειακή της παράδοση δεν εξαρτάται από ένα ή δύο αθλήματα, αλλά από μια ολόκληρη αθλητική κουλτούρα.
Το ραντεβού με την ιστορία ανανεώνεται από αύριο, με το πρώτο σετ μεταλλίων. Και το 65ό κυπριακό μετάλλιο περιμένει τον επόμενο πρωταγωνιστή του.
Το Action IN Sports καλύπτει την κυπριακή αποστολή στη Γλασκώβη 2026 με καθημερινό ρεπορτάζ, φωτογραφικό υλικό και αποκλειστικές συνεντεύξεις.
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
Αναλυτικά: Όλα τα κυπριακά μετάλλια ανά διοργάνωση (1990–2022)
1990 ΟΚΛΑΝΤ, ΝΕΑ ΖΗΛΑΝΔΙΑ (1-1-0)
🥇 Μάριος Χατζηανδρέου (τριπλούν) — Στίβος, 16,95μ.
🥈 Γεώργιος Σακέλλης (σκιτ) — Σκοποβολή, 187
1994 ΒΙΚΤΟΡΙΑ, ΚΑΝΑΔΑΣ (2-1-2)
🥇 Φωτεινή Θεοφάνους (10μ. αεροβόλο τουφέκι) — Σκοποβολή, 488,7
🥇 Διπλό Σκιτ (Αντώνης Ανδρέου – Χρίστος Κουρτέλλας) — Σκοποβολή, 189
🥈 Χρίστος Κουρτέλλας (σκιτ) — Σκοποβολή, 143
🥉 Ανδρέας Αγγέλου (τραπ) — Σκοποβολή, 137
🥉 Αρούτ Παρσεκιάν (-62κ.) — Πάλη
1998 ΚΟΥΑΛΑ ΛΟΥΜΠΟΥΡ, ΜΑΛΑΙΣΙΑ (1-1-1)
🥇 Διπλό Σκιτ (Κώστας Στρατής – Αντώνης Νικολαΐδης) — Σκοποβολή, 188
🥈 Μιχάλης Λουκά (σφαιροβολία) — Στίβος, 19,52μ.
🥉 Ρουντίκ Καζαντζιάν (-48κ.) — Πυγμαχία
2002 ΜΑΝΤΣΕΣΤΕΡ, ΑΓΓΛΙΑ (2-1-1)
🥇 Διπλό Σκιτ (Χρίστος Κουρτέλλας – Αντώνης Νικολαΐδης) — Σκοποβολή, 194
🥇 Ηρόδοτος Γιωργαλλάς (κρίκοι) — Ενόργανη Γυμναστική, 9.462
🥈 Χριστόδουλος Χριστοδουλίδης (-73κ.) — Τζούντο
🥉 Αντώνης Νικολαΐδης (σκιτ) — Σκοποβολή, 144
2006 ΜΕΛΒΟΥΡΝΗ, ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ (3-1-2)
🥇 Γεώργιος Αχιλλέως (σκιτ) — Σκοποβολή, 148
🥇 Άντρη Ελευθερίου (σκιτ) — Σκοποβολή, 89
🥇 Διπλό Σκιτ (Γεώργιος Αχιλλέως – Αντώνης Νικολαΐδης) — Σκοποβολή, 190
🥈 Διπλό Σκιτ (Άντρη Ελευθερίου – Λουίζα Θεοφάνους) — Σκοποβολή, 88
🥉 Κυριάκος Ιωάννου (ύψος) — Στίβος, 2,23μ.
🥉 Ηρόδοτος Γιωργαλλάς (κρίκοι) — Ενόργανη Γυμναστική, 15.300
2010 ΝΕΟ ΔΕΛΧΙ, ΙΝΔΙΑ (4-3-4)
🥇 Διπλό Σκιτ (Γεώργιος Αχιλλέως – Ανδρέας Χάσικος) — Σκοποβολή, 194
🥇 Δημήτρης Κρασιάς (μονόζυγο) — Ενόργανη Γυμναστική, 13.900
🥇 Χρυσταλλένη Τρικωμίτη (κορδέλα) — Ρυθμική Γυμναστική, 25.700
🥇 Χρυσταλλένη Τρικωμίτη (σχοινάκι) — Ρυθμική Γυμναστική, 25.800
🥈 Μαριάννα Ζαχαριάδη (επί κοντώ) — Στίβος, 4,40μ.
🥈 Γιώργος Αχιλλέως (σκιτ) — Σκοποβολή, 144
🥈 Χρυσταλλένη Τρικωμίτη (σύνθετο ατομικό) — Ρυθμική Γυμναστική, 98.975
🥉 Ανδρέας Χάσικος (σκιτ) — Σκοποβολή, 143
🥉 Ηρόδοτος Γιωργαλλάς (κρίκοι) — Ενόργανη Γυμναστική, 14.650
🥉 Χρυσταλλένη Τρικωμίτη (μπάλα) — Ρυθμική Γυμναστική, 24.350
🥉 Χρυσταλλένη Τρικωμίτη (στεφάνι) — Ρυθμική Γυμναστική, 24.500
2014 ΓΛΑΣΚΩΒΗ, ΣΚΩΤΙΑ (2-4-2)
🥇 Γιώργος Αχιλλέως (σκιτ) — Σκοποβολή, 122+14+14
🥇 Δημήτρης Μινασίδης (-62κ.) — Άρση Βαρών, 276κ. (125+151)
🥈 Κυριάκος Ιωάννου (ύψος) — Στίβος, 2,28μ.
🥈 Απόστολος Παρέλλης (δισκοβολία) — Στίβος, 63,32μ.
🥈 Γεωργία Κωνσταντινίδου (τραπ) — Σκοποβολή, 69+12+12
🥈 Ανδρέας Κρασσάς (-66κ.) — Τζούντο
🥉 Άντρη Ελευθερίου (σκιτ) — Σκοποβολή, 69+12+13
🥉 Θέμιδα Χριστοδουλίδου (κορύνες) — Ρυθμική Γυμναστική, 14.300
2018 ΧΡΥΣΗ ΑΚΤΗ, ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ (8-1-5)
🥇 Γιώργος Αχιλλέως (σκιτ) — Σκοποβολή, 123+57
🥇 Άντρη Ελευθερίου (σκιτ) — Σκοποβολή, 74+52
🥇 Μάριος Γεωργίου (έδαφος) — Ενόργανη Γυμναστική, 13.966
🥇 Μάριος Γεωργίου (δίζυγο) — Ενόργανη Γυμναστική, 14.533
🥇 Ρυθμική Ομαδικό (Διαμάντω Ευριπίδου, Ελένη Έλληνα, Βικτώρια Σκιττίδη) — Ρυθμική Γυμναστική, 130.625
🥇 Διαμάντω Ευριπίδου (σύνθετο ατομικό) — Ρυθμική Γυμναστική, 55.750
🥇 Διαμάντω Ευριπίδου (στεφάνι) — Ρυθμική Γυμναστική, 14.850
🥇 Διαμάντω Ευριπίδου (μπάλα) — Ρυθμική Γυμναστική, 13.800
🥈 Διαμάντω Ευριπίδου (κορδέλα) — Ρυθμική Γυμναστική, 12.900
🥉 Απόστολος Παρέλλης (δισκοβολία) — Στίβος, 63,61μ.
🥉 Παναγιώτα Ανδρέου (σκιτ) — Σκοποβολή, 69+40
🥉 Μάριος Γεωργίου (σύνθετο ατομικό) — Ενόργανη Γυμναστική, 83.750
🥉 Διαμάντω Ευριπίδου (κορύνες) — Ρυθμική Γυμναστική, 13.550
🥉 Αλέξιος Καουσλίδης (-97κ.) — Πάλη
2022 ΜΠΕΡΜΙΓΧΑΜ, ΑΓΓΛΙΑ (2-3-6)
🥇 Ηλίας Γεωργίου (μονόζυγο) — Ενόργανη Γυμναστική, 14.466
🥇 Γεώργιος Μπαλαρτζισβίλι (-66κ.) — Τζούντο
🥈 Σωκράτης Πηλακούρης (κρίκοι) — Ενόργανη Γυμναστική, 14.300
🥈 Άννα Σοκόλοβα (σύνθετο ατομικό) — Ρυθμική Γυμναστική, 112.100
🥈 Άννα Σοκόλοβα (στεφάνι) — Ρυθμική Γυμναστική, 28.300
🥉 Αλέξανδρος Πουρσανίδης (σφυροβολία) — Στίβος, 73,97μ.
🥉 Ενόργανη Ομαδικό (Μάριος Γεωργίου, Ηλίας Γεωργίου, Σωκράτης Πηλακούρης, Γιώργος Άγγονας, Μιχάλης Χαρή) — Ενόργανη Γυμναστική, 239.650
🥉 Μάριος Γεωργίου (σύνθετο ατομικό) — Ενόργανη Γυμναστική, 81.750
🥉 Μάριος Γεωργίου (μονόζυγο) — Ενόργανη Γυμναστική, 14.133
🥉 Μάριος Γεωργίου (δίζυγο) — Ενόργανη Γυμναστική, 14.533
🥉 Άννα Σοκόλοβα (μπάλα) — Ρυθμική Γυμναστική, 28.800
Πηγή: Action IN Sports | ActionINSports.com
